Hooikoorts oogklachten en symptomen

Allergenen die in de lucht voorkomen, kunnen op verschillende manieren in contact komen met het afweer systeem van allergische patiënten en daarbij een reactie veroorzaken. Met de ingeademde lucht komen de allergenen op de bekleding van de bovenste luchtwegen en dat kan leiden tot prikkeling van de keel en de neus.

Allergische klachten

Dit kan resulteren in de typisch allergische klachten zoals hoesten, niezen, loopneus, of een verstopte neus. Ook de ogen kunnen in contact komen met allergenen in de lucht, waardoor allergische oogklachten kunnen optreden, zoals jeukende, tranende of rode ogen. Vaak komen de neus- en oogklachten beiden voor bij patiënten maar ze kunnen ook elk afzonderlijk voorkomen.

Meest voorkomende oogklachten

De meest voorkomende oogklachten zijn droge en jeukende of branderige ogen. Bijkomende klachten zijn vermoeidheid en problemen om naar buiten te gaan op dagen met veel allergeen pollen in de lucht. Verschillende studies tonen aan de oogklachten grote invloed kunnen hebben op het dagelijks functioneren van de patiënten (1).

Oorzaken klachten

De oogklachten kunnen door verschillende mechanismen worden veroorzaakt, bijvoorbeeld door direct contact met het allergeen op het oogepitheel. Daarbij vindt de allergische reactie plaats in het oog. Maar recent onderzoek heeft aangetoond dat de ogen ook kunnen reageren wanneer het neusepitheel geprikkeld wordt door allergeen (1;2).

In dit onderzoek werd allergeen in een van de neusgaten aangebracht en vervolgens reageerden een aantal patiënten met allergische symptomen in het andere neusgat en in beide ogen. Hoe dit precies wordt veroorzaakt is niet helemaal duidelijk. Een mogelijke verklaring kan gevonden worden in de betrokkenheid van het zenuwstelsel.

Zenuwen tot prikkeling van de ogen

Zenuwen in het behandelde neusgat kunnen door de allergische reactie worden geprikkeld. Door een reflexmechanisme in het centrale zenuwstelsel leidt deze reactie via de afvoerende (parasympathische) zenuwen tot prikkeling van de ogen (nasoculaire reflex) en beide neusgaten (nasonasale reflex). Hierdoor worden afscheidingsproducten in het epitheel in de ogen en neus gevormd, respectievelijk traan- en neusvocht (3).

Medicijnen voor oogklachten

Er zijn verschillende medicijnen verkrijgbaar voor oogklachten. Verschillende soorten oogdruppels kunnen de allergische reactie in het oog remmen, bijvoorbeeld oogdruppels die antihistamines, cromoglycaten, of corticosteroïden bevatten. Ook sommige antihistamine tabletten die via de mond worden ingenomen kunnen de oogklachten verlagen. Zoals hierboven beschreven is, kunnen oogklachten ook voorkomen na een allergische reactie in de neus. Recent onderzoek heeft aangetoond dat sommige neussprays (zogenaamde intranasale corticosteroïden) niet alleen de neusklachten kunnen verlagen, maar ook een verlaging van de oogklachten kunnen geven (1;4).

Omdat de oorzaak van de oogklachten per patiënt verschillend kan zijn is niet altijd duidelijk welk medicijn het beste in staat zal zijn de oogklachten te verlagen. Dit kan het beste in samenspraak met een arts vastgesteld worden.

Referenties

1. Naclerio R. Intranasal corticosteroids reduce ocular symptoms associated with allergic rhinitis. Otolaryngol Head Neck Surg 2008 Feb;138(2):129-39.
   
2. Baroody FM, Foster KA, Markaryan A, deTineo M, Naclerio RM. Nasal ocular reflexes and eye symptoms in patients with allergic rhinitis. Ann Allergy Asthma Immunol 2008 Mar;100(3):194-9.
   
3. Naclerio RM, Pinto J, deTineo M, Baroody FM. Elucidating the mechanism underlying the ocular symptoms associated with allergic rhinitis. Allergy Asthma Proc 2008 Jan;29(1):24-8.
   
4. Okano M. Mechanisms and clinical implications of glucocorticosteroids in the treatment of allergic rhinitis. Clin Exp Immunol 2009 Nov;158(2):164-73

Door dr. L.A. de Weger
Department of Pulmonology
Leiden University Medical Center